Постановление № 181-XV/VII от 16 мая 2023 г. — Gagauz dilinin kullanmak sferasını genişletmäk Programasını 2022-nci yıla tamannamak uurunda Raportu hem 2023-üncü yıla Programası için

KARAR

 Gagauz dilinin kullanmak sferasını genişletmäk

Programasını 2022-nci yıla tamannamak uurunda Raportu

hem 2023-üncü yıla Programası için

 

Hesaba alıp Gagauziya Bakannık Komitetin Kararını №6/7 17.03.2023 y. «Gagauz dilinin kullanmak sferasını genişletmäk Programasını 2022 yıla tamannamak uurunda Raportu kaavilemäk hem 2023 yıla Programayı kabletmäk için», dayanarak Gagauz Erin (Gagauziyanın) Temel Kanonun №28-XXX/I 14.05.1998 y. st.75, «Gagauziya (Gagauz Eri) ATB teritoriyasında dillerin kullanması» Kanonuna №3-IV/I 31.10.1995 y., «Gagauz dilinin kullanmak sferasını genişletmäk için» Kanonuna №30-XVII/VI 26.10.2018 y. p.(1), p.(4) st.27, uyarak Moldova Respublikasının «Gagauziya (Gagauz Eri) ATB özel hak statusu için» Kanonuna №344-XIII/1994 y., p. (1) st. 12,

 

Gagauziyanın Halk Topluşu kableder bu kararı:

 

  1. Gagauz dilinin kullanmak sferasını genişletmäk Programasını 2022-nci yıla tamannamak uurunda Raportu hesaba almaa (Eklenti 1).

 

  1. Gagauz dilinin kullanmak sferasını genişletmäk Programasını 2023-üncü yıla kabletmää (Eklenti 2).

 

  1. Bu karar kuvedä kabletmäk günündän girer.

 

 

 

 

Gagauziya

Halk Topluşunun Başı                                                                D.G. Konstantinov

 

 

 

 

mun. Komrat, 16.05.2023

№ 181-ХV/VII

 

 

 

 

Eklenti №1
Gagauziyanın Halk Topluşun
Kararına №181-ХV/VII, 16.05.2023

 

 

RAPORT

2022-nci yıla Gagauz dilinin kullanmak sferasını genişletmäk Programanın gerçekleştirilmesi için, angısı geçti Gagauziya ATB № 30 oktäbrinin 26-dan 2018 yılda kabledilän “Gagauz dilinin kullanmak sferasını genişletmäk için” Kanonun sınırında

 

2022-nci yıla Gagauz dilinin kullanmak sferasını genişletmäk için Programasına, angısı onaylandı Gagauziya Halk Topluşun Kararınnan №83-VI/VII iyülün 06-dan 2022 y., girdi 75 punkt. Programayı gerçekleştirmää deyni Gagauz dilini kurtarmak fondu kurdu toplam 5 749 546 ley. Alarak hesaba yukarda sölenmişi, açıklȇȇrız 2022-nci yıla plannamış sıraların gerçekleştirilmesini, onnarın arasında:

 

I. Gagauziya Genel Üüretim Bakannıı

 

Gagauziya ATB oktäbrinin 26-dan 2018 yılda kabledilän “Gagauz dilinin kullanmak sferasını genişletmäk için” №30 XVII/VI Kanonuna görä Gagauziya genel üüretim bakannıı 2022 yılda tamannadı bu sıraları:

1) yapıldı ek ödemelär genç, çalışmaya başlayan gagauz dili hem literaturası üürediciyä — toplam 14 822,1 ley;

2) iki üürediciyä “Zaamet terbietmesi” hem “Resimcilik incä zanaatı” predmetlerinä görä gagauz dilindä geçirilän herbir saat için yapıldı ödää iki katında ek ödemelär – toplam 5 746,18 ley;

3) pedagogika kadroların kurs hazırlamasının geçirilmesi için ödemelär – toplam           18 175,18 ley;

4) yapıldı özendirän ödemelär Gagauziya ATB publik üüretim kurumnarına hem erkenki üüretim kurumnarına gagauz dilinin geliştirilmesi için – toplam 303 350 ley.

Gagauziya ATB “Gagauz dilinin kullanmak sferasını genişletmäk için” Kanonuna görä №30-XVII/VI oktäbrinin 26-dan 2018 y. Gagauziya genel üüretim bakannıın ödemelerin 2022 yılda kurdu toplam 341 893,46 ley.

2022 yılda 14 üüretim kurumu danıştılar Gagauziya genel üüretim bakannıına da teklif ettilär Gagauz dilinin kullanmak sferasını genişletmäk için Programasını:

  1. PK (publik kurumu) Kongaz k. V.Topal adına gimnaziya;
  2. PK (publik kurumu) Valkaneş A.Doljnenko adına TL (teoretika liţeyi);
  3. PK (publik kurumu) Çeşmäküü TL (teoretika liţeyi);
  4. PK (publik kurumu) Baurçu k. başlankı şkolası;
  5. PK (publik kurumu) Kiriyet-Lunga D.Tanasoglu adına gimnaziya;
  6. PK (publik kurumu) Kongaz k. N.Çebanov adına gimnaziya;
  7. PK (publik kurumu) Kıpçak k. B.Yanakoglo adına TL (teoretika liţeyi);
  8. PK (publik kurumu) Çadır-Lunga m. P.Kazmalı adına gimnaziya;
  9. PK (publik kurumu) Komrat m. S.Demirel adına gimnaziya-uşak başçası;
  10. PK (publik kurumu) Baurçu k. gimnaziya;
  11. PK (publik kurumu) Çadır-Lunga m. V.Moşkov adına TL (teoretika liţeyi);
  12. PK (publik kurumu) Komrat m. S.Kuroglo adına gimnaziya;
  13. PK (publik kurumu) Haydar k. F.Angeli adına gimnaziya;
  14. PK (publik kurumu) Tomay k. gimnaziya.

Bütün üüretim yılında Gagauziya genel üüretim bakannıın uzmannarı yaptılar monitoring teklif edilän Programaya. Onnar katıldılar açık uroklara, klas dışı sıralara, analiz yaptılar üürenicilerin pay almasına konkurslarda, akţiyalarda h.b.

Bundan başka, may ayın 1-dän 15-nädän 2022 y. sıralanmış üüretim kurumnarı verdilär Genel üüretim bakannıına materialları, angıları göstererlär Gagauz dilinin kullanmak sferasını genişletmäk için Programanın tamannanmasını (deyelim: papkalar materiallarlan bulunȇrlar Üüretim bakannıında, neredä var nicä onnarlan tanışmaa). Topluşta iyünün 28-ndä 2022 yılda Özel komisiya inceledi üüretim kurumnarınnan teklif edilän materialları, angıları inandırȇrlar sıraların geçirilmesini hem belli etti üüretim kurumnarını, neredä Gagauz dilinin kullanmak sferasını genişletmäk için Programa tamannandı taa efektiv hem çok taraftan.

Topluşun sonunda Özel komisiya belli etti 6 üüretim kurumunu, angıları 2021-2022 yılın sonuçlarına görä kabledeceklär tek seferlik özendirän ödemeyi toplam 30 bin ley. Bu:

  1. PK Kongaz k. V.Topal adına gimnaziya;
  2. PK Kongaz k. N.Çebanov adına gimnaziya;
  3. PK Kıpçak k. B.Yanakoglo adına TL;
  4. PK Baurçu k. gimnaziya;
  5. PK Komrat m. S.Kuroglo adına gimnaziya;
  6. PK Haydar k. F.Angeli adına gimnaziya.

Gagauziya ATB gagauz dilinin kullanmak sferasını genişletmäk için Özel komisiya; Gagauz dilinin kullanmak sferasını genişletmäk için erkenki/genel üüretim kurumnarın Notalamak komisiyası topluşta iyünün 28-ndä 2022 yılda geçirdi sonuçları Gagauziya Erkenki üüretim kurumnarın arasında.

Üüretim uurunda gagauz dilinin kullanmak sferasını genişletmäk için Özel komisiya için Reglamentinä görä, tek seferlik özendirän ödemä veriler erkenki üüretim kurumuna, neredä 60% başaran aldı en üüsek ballardan diil taa az 50% küü yaşayannarı için; hem en üüsek ballardan diil taa az 40% kasaba yaşayannarı için.

Alarak hesaba bu istemekleri, 2021-2022 üüretim yılında Gagauziyanın 10 Erkenki üüretim kurumu söledi üüsek başarılar için gagauz dili uurunda:

  1. Komrat mun. Erkenki üüretim kurumu №8;
  2. Komrat mun. Erkenki üüretim kurumu №6;
  3. Komrat mun. Erkenki üüretim kurumu №4;
  4. Çadır-Lunga mun. Erkenki üüretim kurumu №6;
  5. Çadır-Lunga mun. Erkenki üüretim kurumu №1;
  6. Valkaneş k. Erkenki üüretim kurumu №7;
  7. Valkaneş k. Erkenki üüretim kurumu №3;
  8. Kıpçak k. Erkenki üüretim kurumu №4;
  9. Kiriyet-Lunga k. Erkenki üüretim kurumu;
  10. Kongaz k. Erkenki üüretim kurumu №5.

2021-2022 üüretim yılın sonunda Erkenki üüretim kurumnarın uurunda geçirildi iç monitoringi. Onaylanmış monitoring kartoçkalarına görä gagauz dilindä terbiedicilär-üüredicilär notaladılar uşakların dil kompetenţiyalar uurunu. Sonuçlar geçirildi Gagauziya genel üüretim bakannıı uzmannarın hazırladıı onlayn tabliţasına.

Dış monitoringi geçirildi verili bilgilerin analizindän hem Erkenki üüretim kurumnarını dolaşmaklan. May ayın 25-ndän 30-nadan 2022 y. çıktılar o Erkenki üüretim kurumnarına, neredä bildirildi hazırlamak grupalarından uşakların üüsek uurda dil kompetenţiyaların bilmesi.

Topluşun sonuçların görä Özel komisiya belli etti 7 Erkenki üüretim kurumunu, neredä 2021-2022 üüretim yılın sonunda verilecek 500 ley herbir uşaa tek seferlik özendirän ödemä (deyelim: 7 EÜK toplam 110 uşak):

  1. Komrat mun. Erkenki üüretim kurumu №8;
  2. Çadır-Lunga mun. Erkenki üüretim kurumu №1;
  3. Valkaneş k. Erkenki üüretim kurumu №7;
  4. Valkaneş k. Erkenki üüretim kurumu №3;
  5. Kıpçak k. Erkenki üüretim kurumu №4;
  6. Kiriyet-Lunga k. Erkenki üüretim kurumu;
  7. Kongaz k. Erkenki üüretim kurumu №5.

Gagauziya üüretim kurumnarında 54 klasta (1-nci klaslar) gagauz dilindä 49 üüredici başlankı klaslardan götürer “Resimcilik incä zanaatı” hem “Zaamet terbietmesi” predmetlerini. 2-nci klaslarda (56 klas) 55 üüredici başlankı klaslardan götürer bu predmetleri gagauz dilindä.

Bundan kaarä, büük üüretim proektin gerçekleştirilmesi baalantısında genel üüretim sistemasına girdiriler çok dilli üüretim 75 denemä klasında. Neetli üüreniler gagauz dili, bu klaslarda var 1842 üürenici:

— başlankı şkolada 54 klasta üürener 1346 üürenici,

— gimnaziya ţiklasında 20 klasta üürener 481 üürenici,

— liţey ţiklasında 1 klasta üürener 15 üürenici.

Avtonomiyanın 13 üüretim kurumundan 60 üüredici baalȇȇrlar gagauz dilini predmetlärlän: «Resimcilik incä zanaatı», «Zaamet terbietmesi», «Fizika terbietmesi», «Matematika», «Kişiliin gelişmesi», «Ruh-moral terbietmesi», «Dünneyi tanımaa», «Muzıka terbietmesi».

2022 yılda Kasıma karşı Gagauziya genel üüretim bakannıı bildirdi üüretim kurumnarın arasında “Kasım Gagauzlarda” Bölgä video konkursunu. Konkurs çevresindä Gagauziya üüretim bakannıı kabletti da erleştirdi kendi Facebook sayfasında 35 video 33 üüretim kurumundan hem 2 erkenki üüretim kurumundan. Konkursta pay alan hepsi işlär yapılıydılar islää hem yaradıcı uurda, gösterdilär üürenicilerin gözäl literaturalı gagauz dilini. Konkursun sonuçlarına görä belli edildi 13 iş, angıları kablettilär ödül:

I er:

— Kazayk k. teoretika liţeyin takımı

— Çeşmäküü teoretika liţeyin takımı

— Tomay k. gimnaziya takımı

II er:

— Komrat m. N.Tretyakov adına teoretika liţeyin takımı

— Beşgöz k. gimnaziya takımı

— Kongaz k. V.Topal adına gimnaziya takımı

III er:

— Kongaz k. T.Zanet adına teoretika liţeyin takımı

— Haydar k. F.Angeli adına gimnaziya takımı

Özel ödül:

— Kıpçak k. B.Yanakoglo adına teoretika liţeyin takımı

— Kıpçak k. S.Baranovskiy adına teoretika liţeyin takımı

— Çadır-Lunga m. M.Çakir adına teoretika liţeyin takımı

— Kirsovo k. M.Tanasoglo adına gimnaziya takımı

— Çadır-Lunga m. P.Kazmalı adına gimnaziya takımı

2022 yılda april ayında geçti bölgä Akţiyası «Genel Diktant Gagauz Dilindä». Akţiya geçti iki formada: onlayn hem oflayn. Onlayn formatında diktant erleştirildi Gagauziya genel üüretim kurumun ofiţial sayfasında hem Facebook sayfasında, hem dä Gagauziya M.V. Maruneviç adına Bilim-aaraştırma merkezinin ofiţial sayfasında. Diktantta pay aldılar 565 kişi iki yaş kategoriyasında. Nışannayalım, ani yıl-yıldan «Genel Diktant Gagauz Dilindä» Akţiyasına katılannarın sayısı büüyer: 2018 – 366 katılan, 2019 – 412 katılan, 2020 – geçirilmedi, 2021 – 461 katılan, 2022 – 565 katılan.

2022 yılın april ayında Gagauziya genel üüretim bakannıı geçirdi Klas dışı sıralar bölgä konkursunu, angısı adalıydı Gagauziya ATB kurulmanın 28-inci yıldönümünä. Konkursta pay aldı 32 üüretim kurumu.

Gagauz dilini geliştirmää deyni üüretim publik kurumnarında geçirildi klas dışı sıralar: «Kolada adetleri» kolada Festivalı, «Kasım Gagauzlarda» bölgä konkursu üüretim kurumnarın arasında.

Geçireräk monitoringi gagauz dilinin bilmesi için büük hem hazırlamak grupalarında, Gagauziya üüretim bakannıı çıkardı izin № 01/1-13-175 may ayın 4-dän 2022 y. «Geçirmää monitoringi Gagauziya erkenki üüretim kurumnarın orta, büük hem hazırlamak grupalarında uşakların dil kompetenţiyalar uuru için». Aprilin 15-dän – may ayın 15-nädän 2022 y. belli etmää deyni Gagauziya erkenki üüretim kurumnarın orta, büük hem hazırlamak grupalarında dil kompetenţiyalar uurunu geçirildi monitoring. Monitoringin sonuçlarına görä “pek islää” hem “islää” gagauz dilini bilerlär:

Orta grupalardan uşaklar – 984/72%

Büük grupalardan uşaklar – 1330/83%

Hazırlamak grupalarından uşaklar – 1191/86%

2022 yılın may ayında verildi anketa soruşları analara-bobalara. Katıldı hepsi işak başçaların 3677 anası-bobası, ne kurdu 50% zeedä. Soruşa «Beenersiniz mi gagauz/bulgar dilinin üüretmäk uurunu?» — 81% cuvap ettilär kayıllıklan. Onnar beenerlär gagauz dilini üüretmäk uurunu o Erkenki üüretim kurumunda, nereyi gezer onnarın uşakları.

2022 yılda geçirildi tombarlak masa: “Resimcilik incä zanaatı” predmeti nicä kaynak zenginnetmää üürenicilerin laflıını gagauz dilindä. Dekabrinin 14-ndä 2022 yılda geçti seminar “Şkola öncesi kurumnarında bilingval üüretimi üüretimin ayırılmaz payı gibi”, neredä dartışıldı soruş “Resimcilik incä zanaatı, nicä araç zenginnetmää şkola öncesi uşakların laflıını gagauz dilindä”.

Hep 2022 yılda geçti Atelye diişmä praktikalarlan Erkenki üüretim kurumnarında gagauz dil ortamını kurmakta. Atelye çevresindä Erkenki üüretim kurumnarın başları teklif ettilär en ii praktikaları bu temalarda: «Geçirmää resimcilii gagauz dilindä hepsi grupalarda», Telpiz Ekaterina, Kongaz k. № 5 EÜK başı, «Lingvistika daalmaklar proţesindä dil kompetenţiyaların oluşması», Kambur Elena, Çok-Maydan k. EÜK başı, «Rumın hem gagauz dillerindä dil ortamın kurulmasında terbiedicilerin katılması», Karaman Galina, Valkaneş k. № 3 EÜK başı, «Uşak başçasında bilingval üüretimi, nicä analarlan-bobalarlan işbirlii elementi», Terzi Mariya, Tomay k. EÜK başı.

Hazırlayarak materialları hem geçireräk anaların-bobaların, terbiedicilerin etaplı üüretimini temaya “Oluşturmaa uşaklarda dil kompetenţiyalarını, lafederäk ayledä gagauz dilindä – önemnik hem perspektivalar”, Gagauziya genel üüretim bakannıı hazırladı bukletları bilgilärlän, nicä analar-bobalar lafetsinnär uşaklarlan gagauz dilindä.

Yılın içindä geçirildi monitoring Gagauziya erkenki üüretim kurumnarında: nicä geçer üüretim gagauz dilindä. 2022 yılda monitoring yapıldı 13 erkenki üüretim kurumuna.

 

Gagauziya M.V. Maruneviç adına Bilim-aaraştırma merkezi

 

Gagauz dilinin kullanmak sferasını genişletmäk Programanın tamannanmasında Bilim-aaraştırma merkezi 2022 yılda geçirdi bir sıra olay: punktlar № 41-73, onnarın arasında:

  • hazırlanıldı İKT kiyatları 6, 8, 9 klaslar için;
  • tiparlandı İKT kiyatları 5, 6, 7, 8, 9 klaslar için, herbiri 1700 ekzemplär;
  • üçüncü klasa “Ţifra terbietmesi” kiyat-tefteri çevirildi, ona yapıldı redakţiya hem maket;
  • tiparlandı rus-romın-gagauz yuridik terminnär sözlüü, 300 ekzemplär;
  • tiparlandı rus-gagauz ekonomika terminnär sözlüü, 300 ekzemplär;
  • tiparlandı S.S. Kuroglo, D.N. Tanasoglo, N.İ. Baboglo bilim işlär kiyatları seriyadan “Gagauzologiya XIX-XXI asirlerdä”, herbiri 300 ekzemplär;
  • tiparlandı kiyat “Gagauzların istoriyası orta asirlerdän büünkü günä kadar”, 5000 ekzemplär;
  • tiparlandı kurikulum başlankı klaslara gagauz dili hem literatura okumaklarında, 300 ekzemplär, hazırlanıldı Gid geçirmää deyni kullanma bu kurikulumu;
  • hazırlanıldı hem tiparlandı yazı tefterleri birinci klaslara, 1700 ekzemplär;
  • hazırlanıldı testlär hem konţepţiya Gagauz dilini üürenmää platforması için;
  • hazırlanıldı iki kiyat didaktika materiallarınnan C2 uuru için;
  • hazırlanıldı hem kontrol ediler Hepsi uurlarda gagauz dilini üürenmää platforması;
  • hazırlanıldı sözlük ruh-moral terbietmesi için;
  • hazırlanıldı hem tiparlandı anılmış gagauz zaametçilerin patretleri;
  • satın alındı gagauz alfabeti, format А-1 (70×100), 800 ekzemplär;
  • hazırlanıldı «Gagauz literatura kartası»;
  • hazırlanıldı hem tiparlandı materiallar Erkenki üüretim kurumnarın orta grupaları için;
  • tiparlandı didaktika materialları üürenmää deyni gagauz dilini A1-dän C2-dän, 12 kiyat herbiri 300 ekzemplär;
  • hazırlanıldı proekt D.N. Tanasoglunun büstuna, büst yapıldı hem erleştirildi.

 

Toplam satın alındı hem tiparlandı 22 600 ekzemplär üüretim-metodika hem yardımcı literatura, 800 alfabet, 100 takım fotomateriallarlan hem 200 takım yardımcı kartoçkalarlan uşak başçalarına.

2022 yıla Programasından Gagauziya BAM tamannamadı 66-ncı punktu, neçinki yoktu danışmalar; 73 punkt sa geçirildi 2023 yılın Programasına.

04.11.2022 yılda Gagauziya M.V. Maruneviç adına Bilim-aaraştırma merkezi geçirdi açık pazarlıı basım izmetleri için.

Pazarlaa kendi dilekçelerini yolladılar iki tipografiya: IS «TIPOGRAFIA CENTRALĂ» hem SRL «BLITZ POLIGRAF».

Açık pazarlık geçti ofiţial platformada Achiziții.md. Bu platformada alım toplamı gösteriler vergisiz, onuştan verili 2 291 200 leydän platformada gösterildi 1 909 166 ley, ama annaşmalar imzalanȇrlar verginin hesaba almasınnan.

Kazandı pazarlıkta o firma, angısı istedi taa az para kendi izmetleri için. Teklif edildi iki oferta, açık pazarlaa görä lääzım geçsin aukţion, angısının sonuçlarına görä ofertada belli edilän paalar var nicä diişsinnär, ne da oldu, paayın düşmesindä 1 909 166 leydän ekonomiya yapıldı 197 170 leyä.

Kazanan firmalarlan annaşmaları imzalarkan belli oldu, ani üüretim kiyatların tiparlanması için tipografiyalar ödämeerlär vergi, annaşmalara da bu vergilär toplamı girmeer, butakım annaşmaları ödemeyä yollandı 1 712 000 ley. Sonuçta tenderda korundu 579 200 ley.

Tamannamaa deyni 2022 yıla Gagauz dilinin kullanmak sferasını genişletmäk için Programanın punktlarını verildi 4 340 200 ley. Butakım, Bilim merkezi Gagauz dilini kurtarmak fondundan benimsedi 3 252 736 ley.

 

III. Gagauziya Genel Kultura Bakannıı

 

Gagauziya ATB № 30 oktäbrinin 26-dan 2018 yılda kabledilän “Gagauz dilinin kullanmak sferasını genişletmäk için” Kanonuna görä kısımnı tamannandı Gagauz dilinin kullanmak sferasını genişletmäk için Programın 2022 yıla kultura uurunda Sıralar planı.

Belli vakıtta geçirildi 4 komisiya toplantısı, neredä bakıldı 2022 yıla Gagauz dilinin kullanmak sferasını genişletmäk için Programasına baalı soruşlar. Fevralın 1-dän may ayın 30-nadan bildirildi dramaturgiya yaratmalar konkursu. 3 avtor teklif etti 3 işini, onnarın arasında 2 pyesa çevirmesi. 1 avtor teklif etti büüklerä pyesayı D.Tanasoglunun “Uzun kervan” romanına görä. Topluşun sonuçlarına görä belli oldu konkursun kazanannarı:

Rezuneţ Mihail – nominaţiyada «En ii pyesa büüklerä» — 25 000 ley.

Valentina Çoban – nominaţiyada «En ii pyesa çevirmesi» – 5 000 ley;

Mariya Akbıyık – nominaţiyada «En ii pyesa çevirmesi» — 5 000 ley.

Gagauz dilini kurtarmak fondun Finans araçlarını daatmaa Komisiyanın kararına görä verildi 35 000 ley ödüllemää dramaturgiya yaratmalar konkursun pay alannarını.

Raport yılında verildi 648 000 ley tamannamaa:

  • satın almaa 1000 ekzemplär “Gagauziya yazıcılar birlii” istoriya-literatura jurnalından, toplam 80 000 ley;
  • tiparlamaa uşak jurnalını «Guguşçuk» gagauz dilindä, 4000 ekzemplär toplam 60 000 ley;
  • enidän tiparlamaa D.Tanasoglu yaratmalar toplumnarını, 2000 ekzemplär toplam 90 000 ley;
  • hazırlamaa gagauz dilindä uşak türkülerin karaoke toplumunu «Karaoke gagauzça», 600 ekzemplär toplam 120 000 ley;
  • tiparlamaa kolada türkülär toplumunu «Adetlerin şen ötmesi», 1000 ekzemplär toplam 87 000 ley;
  • tiparlamaa masallar toplumunu «Masallar», 896 ekzemplär toplam 140 000 ley;
  • tiparlamaa V.Kopuşçunun peetlär toplumunu «Gevrek», 900 ekzemplär toplam 24 000 ley;
  • tiparlamaa V.Kopuşçunun annatmalar toplumunu «Kauk», 900 ekzemplär toplam 27 000 ley;
  • tiparlamaa kalendarları «Знаменательные даты в области культуры и искусства Гагаузии -2023» 200 ekzemplär toplam 20 000 ley.

Toplam satın alındı/tiparlandı hem enidän tiparlandı 11 496 ekzemplär basım malı.

Taa, tamannamaa deyni Gagauziya ATB “Gagauz dilinin kullanmak sferasını genişletmäk için” Kanonun 19 statyasını verildi 50 000 ley D.Tanasoglu adına Gagauz millet teatrusuna, spektakli koymaa.

2022 yıla Gagauz dilinin kullanmak sferasını genişletmäk için Programanın 75 punktundan gerçekleştirildi 69 sıra, üç punkt tamannanmadı hem üç punkt geçirildi 2023 yıla.

Temelleneräk 2022 yılda gagauz dilinin kullanmak sferasını genişletmäk Programanın gerçekleşmesinin efektivliini notalamak metodikasına, yapıldı analiz, angısına görä:  verildi — 5 749 546 ley, toplam harcandı — 4 258 157,46 ley.

Gagauz dilinin kullanmak sferasını genişletmäk Programanın gerçekleşmesinin efektivliin gösterimi

 

 

 

 

 

Eklenti №1
Gagauziyanın Halk Topluşun
Kararına № 181-XV/VII   16.05. 2023 y.

 

PROGRAM

GAGAUZ DİLİNİN KULLANMAK SFERASINI GENİŞLETMÄK İÇİN 2023 YILA

 

№ s/v Sıralar Sorumnu Tamannamak vakıdı Finans kaynakları, toplam Efektivlik gösterimneri
1. Çevirmää, redakţiya hem maket yapmaa kiyat-tefterä «Ţifra terbietmesi» dördüncü klasa Gagauziya BAM Yılın içindä 20 000 ley «Ţifra terbietmesi» kiyat-tefterin dördüncü klasa elektron variantı
2. Hazırlamaa rus-gagauz, gagauz-rus terminologiya sözlüünü alış-veriş uurunda Gagauziya BAM Yılın içindä 45 000 ley Hazır sözlük
3. Hazırlamaa, redakţiya hem maket yapmaa rus-gagauz, gagauz-rus teatru terminnär hem annamaklar sözlüünä Gagauziya BAM Yılın içindä 45 000 ley Hazır sözlük
4. Tiparlamaa ruh-moral terbietmäk sözlüünü Gagauziya BAM Yılın içindä 26 000 ley Tiparlı sözlük
5. Tiparlamaa Katalogu «Gagauzların imeelik adetleri» Gagauziya BAM Yılın içindä 300 ekz.

165 000 ley

Tiparlı Katalog
6. Tiparlamaa Katalogu «Gagauzların kilimcilik adetleri: istoriya, eskizlär hem üretim» Gagauziya BAM Yılın içindä 300 ekz.

168 000 ley

Tiparlı Katalog
7. Tiparlamaa Katalogu «Gagauz halkının diil material kultura mirası» Gagauziya BAM Yılın içindä 300 ekz.

173 200 ley

Tiparlı Katalog
8. Hazırlamaa yardımcı üüretim kiyadını 1-inci klasa disţiplinada «Ruh-moral terbietmesi» Gagauziya BAM Yılın içindä 40 000 ley

Harcanmadık paralardan

Hazır kiyat
9. Geçirmää gagauz dili kurslarını uurlarda А1, А2, В1, В2 (herbiri 72 saat) Gagauziya BAM Yılın içindä Ödek üüredicilerä 112 000 ley Geçirili kurslar
10. Satın almaa avadannıkları geçirmää test Gagauz dilini üürenmäk platformasında Gagauziya BAM Yılın içindä 70 000 ley
11. Gagauziya BAM zaametçilerinä kvalifikaţiya kaldırmak kursları Gagauziya BAM Yılın içindä 65 000 ley Geçirili kurslar
12. Tiparlamaa kiyadı «Жить ради своего народа» S.M. Topalın 85-inci yıldönümünä Gagauziya BAM Yılın içindä 500 ekz.

68 000 ley

Tiparlı kiyat
13. Tiparlamaa monografiyayı: N.P. Koçancı «Методические рекомендации по формированию коммуникативной компетенции у учащихся гимназического звена посредством обучения диалогу на уроках по дисциплине «Гагаузский язык и литература». Gagauziya BAM Yılın içindä 300 ekz.

27 000 ley

Tiparlı monografiya
14. Tiparlamaa kiyadı «M.A. Durbaylo topladıı baladalar hem halk türküleri, masallar» Gagauziya BAM Yılın içindä 300 ekz.

68 700 ley

Tiparlı kiyat
15. Satın almaa kiyadı «Gagauz din folkloru» Gagauziya BAM Yılın içindä 300 ekz.

49 000 ley

Tiparlı kiyat
16. Satın almaa kiyadı: Tanasoglu D.N. «Gagauz halk türküleri». Gagauziya BAM Yılın içindä 248 000 ley

 

Tiparlı kiyat
17. Hazırlamaa proekti G.A. Gaydarcının büstuna, yapmaa hem erleştirmää büstu Kırbaalı küüyündä Gagauziya BAM Yılın içindä 250 000 ley Erleştirili büst
18. Hazırlamaa hem geçirmää kursları başlankı klaslar üüredicilerinä eni kurikuluma görä Gagauziya BAM Yılın içindä 180 üüredici

84 000 ley

Geçirili kurslar
19. Tiparlamaa oyunnarı (uşak başçaların orta grupalarına) Gagauziya BAM Yılın içindä 1500 ekz.

Harcanmadık paralardan

Tiparlı oyunnar
20. Tiparlamaa annatma-boyama toplumunu (uşak başçaların orta grupalarına)  

Gagauziya BAM

Yılın içindä 1500 ekz.

Harcanmadık paralardan

Tiparlı toplum
21. Enidän tiparlamaa kiyadı «Архитектура традиционного жилища гагаузов» Gagauziya BAM Yılın içindä 300 ekz.

Harcanmadık paralardan

Tiparlı kiyat
22. Tiparlamaa F.Angelinin bilim işlerini “Gagau-zologiya XIX-XXI asirlerdä” seriyasından Gagauziya BAM Yılın içindä 300 ekz.

53 000 ley

Tiparlı kiyat
23. Tiparlamaa N.Tufarın bilim işlerini “Gagauzo-logiya XIX-XXI asirlerdä” seriyasından Gagauziya BAM Yılın içindä 300 ekz.

68 000 ley

Tiparlı kiyat
24. Tiparlamaa Osman arhivindän dokumentlär toplumunu Gagauziya BAM Yılın içindä 300 ekz.

80 000 ley

Tiparlı toplum
25. Enidän tiparlamaa yardımcı üüretmäk kiyatlarını predmettä İKT 3-9 klaslar için, herbiri 500 ekzemplär Gagauziya BAM Yılın içindä 3500 ekz.

400 000 ley

Tiparlı kiyat
26. Satın almaa Zaamet terbietmesi, Muzıka, Fizika terbietmesi, Resimcilik incä zanaatı sözlüklerini (herbiri 300 ekzemplär)

 

Gagauziya BAM Yılın içindä 1200 ekz.

62 000 ley

Tiparlı sözlüklär
27. Tiparlamaa B.Tukanın monografiyasını dialektologiya uurunda Gagauziya BAM Yılın içindä 300 ekz.

53 000 ley

Tipralı monografiya
28. Tiparlamaa peetlär hem annatmalar toplumunu başlankı klaslara Gagauziya BAM Yılın içindä 500 ekz.

30 000 ley

29. Vermää ek ödemä genç üüredici kadrolarına, angıları götürerlär predmeti Gagauz dili hem literaturası Gagauziya genel üüre-tim bakannıı Yılın içindä 148 000 ley Verili özel ödemä
30. Vermää tek özendirän ödemeyi üüretim kurumnarına gagauz dilinin kullanması için Gagauziya genel üüre-tim bakannıı Avgust 2023 yıl 710 000 ley Üüretim kurumnarın zaametçilerinä verili tek özendirän ödemä
31.                Didaktika kadroların gagauz dilindä “Resimcilik incä zanaatı” hem “Zaamet terbietmesi” disţiplinaların üüretmesi için kurs hazırlanması Gagauziya genel üüre-tim bakannıı İyül-avgust 2023 yıl 74000 ley Hazır didaktika kadroları
32. Vermää stipendiyaları üürenicilerä, ani kablederlär zanaatı “Gagauz dili hem literaturası” Gagauziya genel üüre-tim bakannıı Yılın içindä 319 000 ley

 

Ödeli stipendiya
33.                Kolada Festivalı «Kolada adetleri» Gagauziya genel üüre-tim bakannıı Yanvar 2023 yıl Finanslamak GÜB bücetindän Festival geçti
34.                Dünnä ana dili gününä adalı akţiya «Ana Dilimizdä Lafederiz» Gagauziya genel üüre-tim bakannıı Fevral 2023 yıl Finanslamak GÜB bücetindän Akţiya geçti
35.                Tek üüretim günü, angısı adalı gagauz yazıcının yaşamak yoluna hem yaradıcılıına, K.Vasilioglunun 85-inci yıldönümünä Gagauziya genel üüre-tim bakannıı Fevral 2023 yıl Finanslamak GÜB bücetindän Geçirili tek üüretim günü
36.                Hazırlamaa hem geçirmää akţiyayı «Genel Diktant Gagauz Dilindä» Gagauziya genel üüre-tim bakannıı

Gagauziya BAM

April 2023 yıl Finanslamak GÜB bücetindän Akţiya geçti
37.                Kutlamaa Gagauz dili hem yazısı gününü:

— geçirmää gagauz dilinä hem literaturasına adalı aylıı;

— geçirmää klas saatlarını, angıları adalı N.Baboglunun yaşamasına hem yaradıcılıına;

— «Ana dilim – tatlı bal» literatura salonnarın çalışması;

— yaratma konkursu;

— gagauz literatura avşamnarı;

— hazırlamaa sergileri, angıları adalı N.Baboglunun 95-nci yıldönümünä

Gagauziya genel üüre-tim bakannıı

 

GÜB baalı üüretim kurumnarı

April 2023 yıl Finanslamak diil lääzım Aylık geçti
38.                Regional açık uroklar «Ana dilim – tatlı bal», adalı gagauz dili hem yazı gününä Gagauziya genel üüre-tim bakannıı

GÜB baalı üüretim kurumnarı

April 2023 yıl Finanslamak diil lääzım Regional açık uroklar geçti
39.                Regional onlayn akţiyası «Ana Dilim», adalı N.Baboglunun 95-nci yıldönümünä Gagauziya genel üüre-tim bakannıı

GÜB baalı üüretim kurumnarı

April 2023 yıl Finanslamak GÜB bücetindän Akţiya geçti
40.                Regional onlayn videokonkurs, adalı N.Baboglunun yaradıcılıına Gagauziya genel üüre-tim bakannıı

GÜB baalı üüretim kurumnarı

April 2023 yıl Finanslamak GÜB bücetindän Regional konkurs geçti
41.                Üüredici günü, akţiya «Kutlêêrız Üüredicileri Gagauzça» Gagauziya genel üüre-tim bakannıı

GÜB baalı üüretim kurumnarı

Oktäbri 2023 yıl Finanslamak diil lääzım Akţiya geçti
42.                Üüretim kurumnarın arasında regional konkurs «Kasım Gagauzlarda» Gagauziya genel üüre-tim bakannıı

GÜB baalı üüretim kurumnarı

Noyabri 2023 yıl Finanslamak GÜB bücetindän Regional konkurs geçti
43.                Regional konkurs, adalı Gagauziya ATB (Gagauz Eri) 29-uncu yıldönümünä Gagauziya genel üüre-tim bakannıı

GÜB baalı üüretim kurumnarı

Dekabri 2023 yıl Finanslamak GÜB bücetindän Regional konkurs geçti
44.                Regional onlayn akţiyası, adalı GagauziyaATB (Gagauz Eri) 29uncu yıldönümünä.

 

Gagauziya genel üüretim bakannıı

GÜB baalı üüretim kurumnarı

Dekabri 2023 yıl Finanslamak diil lääzım Regional akţiya geçti
45.                Uşakların büük hem hazırlamak grupalardan gagauz dili bilmäk uurun monitoringi Gagauziya genel üüre-tim bakannıı April-may 2023 yıl Finanslamak diil lääzım Erkenki üüretim kurumundan geçirili iç monitoringin sonuçlarına görä, toplu bilgilerdän kuruldu belgä.
46.                Regional konkursu «Ușakların masal dünnesi/Copiii și lumea teatrului” Gagauziya genel üüre-tim bakannıı April 2023 yıl Finanslamak diil lääzım Hazır konkurs sonuçları
47.                Üüretim sıraları Gagauziya Erkenki üüretim kurumnarın terbiedicilerinä-üüredicilerinä Gagauziya genel üüre-tim bakannıı Oktäbri-noyabri 2023 yıl Finanslamak diil lääzım Toplandı materiallar sıraya. Üüretildi 82 gagauz dili terbirdicisi-üüredicisi
48.                Seminar-Praktikum: «Gagauz dili uroklarında aazdan sözünü geliştirmäk usulları» Gagauziya GÜB

PK Haydar k. F.Angeli adına gimnaziya

Yanvar 2023 yıl Finanslamak diil lääzım Sıra geçti
49.                Tombarlak masa: «Üüretimin enilenmesindä gagauz dili hem litearatura üüretmesindä komunikativ usulu» Gagauziya genel üüre-tim bakannıı

GUM

April 2023 yıl Finanslamak diil lääzım Sıra geçti
50.                Praktika seminarı: «Kurmaa üüretim proţesini eni üüretim alan şartlarında: üürenmää dili deyni üürenicilerin türlü hazırlanmak uuru, türlü dil bilmesi hem görgüsü, dil ortamın olmaması» Gagauziya genel üüre-tim bakannıı

 

Üüretim kurumu

 

Yanvar 2023 yıl Finanslamak diil lääzım Sıra geçti
51.                Seminar-trening predmeti hem dili üürenmää integrir üüretimin metodikasına görä, üürenär-kän predmeti hem geliştirärkän dil sınaşmakla-rını üürenicileri desteklemäk metodları; kullanmaa türlü notalamak formalarını hem metodlarını geçirärkän integrir uroklarını  

Gagauziya genel üüre-tim bakannıı

 

Üüretim kurumu

 

Yanvar 2023 yıl Finanslamak diil lääzım Sıra geçti
52.                Praktika seminarı: «ÇDÜ (çok dilli üüretim) üürenmäk metodları hem incelemää ÇDÜ kullanımı açık urokların yardımınnan» Gagauziya genel üüre-tim bakannıı

Üüretim kurumu

Mart 2023 yıl Finanslamak diil lääzım Sıra geçti
53.                Dramaturgiya yaratmalar konkursu Gagauziya genel kultura bakannıı Yanvar-iyün 2023 yıl 80 000 ley

 

Eni dramaturgiya yaratmaları
54.                Tiparlamaa dramaturgiya yaratmalar toplumunu Gagauziya genel kultura bakannıı Yılın içindä 60 000 ley

 

Tiparlı toplum
55.                Tiparlamaa uşak jurnalını «GUGUȘÇUK» gagauz dilindä Gagauziya genel kultura bakannıı Yılın içindä 80 000 ley

 

Tiparlı jurnal
56.                Enidän tiparlamaa folklor toplumunu «ADETLERİN ŞEN ÖTMESİ» Gagauziya genel kultura bakannıı April 2023 yıl 85 000 ley Tiparlı toplum
57.                Tiparlamaa hayvannar için masallar toplumunu «MASALLAR». Gagauziya genel kultura bakannıı April 2023 yıl 190 000 ley Tipralı toplum
58.                Tiparlamaa Gagauziya Yazıcılar Birliin literatura jurnalını «Gagauz yazicilar birlii» Gagauziya genel kultura bakannıı Yılın içindä 80 000 ley Tiparlı jurnal
59.                Geçirmää konkursu «ENİ TÜRKÜ» gagauz dilindä. Gagauziya genel kultura bakannıı Dekabri 2023 yıl 170 000 ley Konkurs geçti
60.                Tiparlamaa yaratma toplumunu (F.Zanet Proza) Gagauziya genel kultura bakannıı Yılın içindä 120 000 ley Tipralı toplum
61.                Tiparlamaa D.Kara Çobanın yaradıcılık işlär toplumunu (resimcilik hem skulptura yaratmaları) Gagauziya genel kultura bakannıı Yılın içindä 105 000 ley Tiparlı katalog
62.                Harçlar bir spektakliya gagauz dilindä yılda S. Kösä adına Komrat muniţipal muzıka-drama teatrusu Yılın içindä 50 000 ley
63.                Harçlar bir spektakliya gagauz dilindä yılda. D.Tanasoglu adına Gagauz millet teatrusu D. Tanasoglu adına  Gagauz millet teatrusu Yılın içindä 50 000 ley
64.                Teatru zaametçilerinä özendirän ödemelär S. Kösä adına Komrat muniţipal muzıka-drama teatrusu

 

D. Tanasoglu adına  Gagauz millet teatrusu

Yılın içindä 1 189 400 ley Verili ödemelär
  TOPLAM:                                                                         6 000 000 ley

 

поделиться

Работа по изменению Уложения

Рубрика содержит в себе необходимые материалы, документы, так же итоги работы специальной депутатской комиссии для подготовки предложений по внесению изменений и дополнений в Уложение Гагаузии. /ссылка на материалы/


Свои предложения вы можете отправлять на почту ulojenie@gmail.com

Парламентская рабочая группа по Гагаузии

Страница о деятельности ПРГ

ПРГ состоит из представителей всех партий, представленных в Парламенте Молдовы, и из представителей всех заинтересованных групп и сторон, представленных в Народном Собрании.